Home » De oorsprong en geschiedenis van de Border Collie

De oorsprong en geschiedenis van de Border Collie

Border Collies zijn leuke, intelligente en goed ontwikkelde honden. Al jaren genieten mensen van dit hondenras, of het nu is als gezinshond of als herdershond bij het hoeden van schapen. Wanneer je dol bent op een bepaald hondenras is het ook leuk om te weten waar ze precies vandaan komen en hoe ze zich door de jaren heen ontwikkeld hebben. In dit artikel lees je dan ook alles wat je moet weten over de oorsprong en de geschiedenis van de Border Collie.

De tijd vóór de Border Collie

In neolithische nederzettingen bij Avebury in Wiltshire, Verenigd Koninkrijk, zijn overblijfselen van honden gevonden in de buurt van Stonehenge. Deze vondsten geven de aanleiding om te geloven dat in deze tijd honden al betrokken zijn geweest als waakhonden. Het zouden toen nog woeste, half wilde dieren zijn geweest die de strijd aan konden gaan met grote roofdieren zoals wolven en lynxen.

Eén van de vroegste verwijzingen naar de honden die met schapen werken is te vinden in De Canibus Britannicis. Deze is geschreven door Dr. Johannes Caius van de Universiteit van Cambridge. Hij vertaalde het Latijnse origineel dat al was geschreven rond 1570. In de vertaling verwijst hij naar het drijven van schapen door honden die werden geleid door de stem en het gefluit van hun meester tijdens het werken.

Een tijdje later, in 1790, verscheen er een boek genaamd General History of Quadrupeds. Dit boek werd gepubliceerd door Thomas Bewick, een Northumbrian graveur. Het boek bevatte een tekening van een zwart-witte herdershond met een beschrijving van de manier van werken van de hond.

Deze manier van werken lijkt veel op die van een moderne Border Collie. Bewick beschrijft dat deze honden ‘de herdershonden van colley’ werden genoemd. Hieruit kunnen we halen dat ‘collie’ komt van ‘col’, wat het Angelsaksische woord voor ‘zwart’ is. ‘Zwart’ verwijst niet alleen naar de honden, maar waarschijnlijk ook naar de schapen die in die tijd in Schotland overwegend zwart waren. Het woord ‘Border’ komt van het feit dat de honden werden ontwikkeld in de grensgebieden tussen Engeland en Schotland.


Dit vind je misschien ook interessant om te lezen

Alles wat je moet weten over de werklijn Border Collie

Hoeveel beweging heeft een Border Collie nodig?


De voorouders van de Border Collie

Net als veel andere hondenrassen heeft de Border Collie ook voorouders. De oorsprong van de Border Collie ligt dan ook bij enkele honden die nog steeds een zichtbare invloed hebben op het ras. Een aantal van de belangrijke kenmerken van deze honden zijn nog steeds terug te vinden in de moderne Border Collies. Hieronder bespreken we een aantal van de voorouders van de Border Collie.

Old Hemp

Old Hemp, geboren in 1893, stond model voor het uiterlijk van de Border Collie. De grote invloed van deze hond op het ras kwam vooral door zijn sensationele optreden op trials. Old Hemp begon al op éénjarige leeftijd met trials en verloor er geen één.

Hij had een uitstekend vermogen om schapen te lezen en voltooide blijkbaar elk parcours zonder enige moeite. Het feit dat Old Hemp zo getalenteerd was, was eigenlijk een verrassing. De vader van de hond, genaamd Roy, was een vriendelijke hond, maar had geen bijzonder talent voor het drijven van schapen.

De moeder van de hond, genaamd Meg, was zo’n intense werker dat ze zichzelf hypnotiseerde in plaats van de schapen. Old Hemp erfde dus alle goede eigenschappen van zijn ouders, zonder ook de slechte eigenschappen over te nemen.

Old Hemp

Veel huidige Border Collies zijn op de één of andere manier afstammelingen van Old Hemp. Dit komt doordat Old Hemp een zeer populaire dekreu was en waarschijnlijk maar liefst meer dan 200 reuen en een onbekend aantal teven heeft verwekt. Het feit dat Old Hemp zo’n populaire dekreu was, komt doordat hij zijn eigenschappen uitstekend doorgaf aan zijn nakomelingen. Velen van hen werden dan ook succesvolle trial honden.


Dit vind je misschien ook interessant om te lezen

Hoe is de algemene gezondheid van Border Collies?

Beste halsbanden voor een Collie


Old Kep

In 1901 overleed Old Hemp en werd Old Kep geboren. Eén van de bijdragen van Old Kep aan het ras was zijn vriendelijke aard. Voorheen waren Border Collies een beetje afkerig van vreemden, maar Old Kep was zeer vriendelijk. Een andere bijdrage van Old Kep was zijn ‘oog’.

Hij had het vermogen om de schapen te controleren met zijn blik. Dit vermogen resulteerde in maar liefst 45 eerste plaatsen op trials. Een zoon van Old Kep, Don, werd geëxporteerd naar Nieuw-Zeeland. Hier leverde hij een grote bijdrage aan de Australische Border Collies.

Cap

Cap was de belangrijkste hond van de legendarische fokker J.M. Wilson. Cap werd geboren in 1937 en leefde tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit betekende helaas dat hij nooit de kans heeft gehad om mee te doen aan (inter)nationale kampioenschappen. Cap is de vader van Mirk, Internationaal Kampioen in 1950. In totaal is Cap, ook wel Wartime Cap genoemd, vader van 188 geregistreerde pups, waarvan minimaal 112 teven.

Gilchrist’s Spot

De kleinzoon van J.M. Wilson’s Mirk was Gilchrist’s Spot. Hij was de winnaar van de Scottish National in 1965 en 1966. De nakomelingen van Gilchrist’s Spot stonden bekend om hun goede karakter, mooie werkstijl en ruime outruns. Veel van de kampioenen uit de jaren zeventig en tachtig stammen af van Spot en Wiston Cap.

Gilchrist’s Spot

Wiston Cap

Wiston Cap is een driekleurige nakomeling van Cap. Hij werd geboren in 1963 en zou de meest gebruikte hond in de geschiedenis van de Border Collie worden. Wiston Cap won de Internationale Kampioenschappen in 1964. Hij verwekte ontelbare pups, wat resulteerde in het feit dat veel van de kampioenen in de zeventiger en tachtiger jaren kinderen waren van Wiston Cap.

Wiston Cap was een gewaardeerde dekreu, wat betekent dat veel van de huidige Border Collies op de een of andere manier afstammelingen zijn van hem. Door de concentratie van genen kwamen veel recessieve eigenschappen naar voren.

Bij deze eigenschappen zaten ook enkele gewilde, zoals kleurfactoren. Echter kwamen er ook wat ongewenste eigenschappen naar voren, zoals een slecht karakter en ziekten zoals epilepsie en CEA. Ook heeft Wiston Cap bijgedragen aan het grote aantal Border Collies met prikoren. Het feit dat alle kampioenen die hij voortbracht echte out-crosses waren met honden die niet verwant waren aan zijn voorouders is opvallend.

Wiston Cap

Dit vind je misschien ook interessant om te lezen

Waar kun je het beste een Border Collie pup kopen?

Beste hondenborstel voor een Collie


Waar komen Border Collies oorspronkelijk vandaan?

De naam ‘Border Collie’ zou zijn ontstaan bij de grens tussen Engeland en Schotland. Deze grens is de Anglo-Scottische grens. Het ras zelf ontstond ergens op de Britse eilanden vóórdat het een zeer gewild ras werd. Vanaf het moment dat boeren zich realiseerden hoe loyaal, hardwerkend en intelligent Border Collies zijn, werden ze ook in veel andere landen zeer populair. Het ras is in de loop der tijd niet veel verandert. Ze zijn nog steeds zeer actief én enorm loyaal.

De eerste schriftelijke ‘ras standaard’ voor de Border Collie

In de tweede helft van de negentiende eeuw ontwikkelde de Border Collie zich tot een werkras. Bij veel schapendrijf-wedstrijden werd toen ook een ‘type’-wedstrijd gehouden nadat de honden het parcours hadden afgelegd. Deze wedstrijd was wat we vandaag de dag een hondenshow noemen. Bij een ‘type’-wedstrijd werden de honden beoordeeld op de fysieke structuur om te bepalen welke hond het meest geschikt was voor het werk van een herder.

Ook bij Border Collies vind je ras standaarden. Deze zijn geschreven om de fysieke structuur van een hond te beschrijven. Voor de Border Collie zijn ze geschreven om de aspecten van structuur te definiëren die bijdragen aan de werkstijl van de hond. De eerste schriftelijke ‘ras standaard’ voor de Border Collie kwam van de Nieuw-Zeelandse Kennel Club in 1927 in samenwerking met de Sheep Dog Trial Association in Nieuw-Zeeland.

De officiële erkenning van de Border Collie

In de jaren ’40 volgden in Australië de ras standaarden. De Australische ras standaard werd vervolgens in het Verenigd Koninkrijk als interim-‘ras standaard’ gebruikt. Eind jaren ’70 werd deze vervangen door de ras standaard van de UK Kennel Club (KC), die in samenwerking met de ISDS (International Sheep Dog Society) werd ontwikkeld.

De erkenning van de ras standaard door de UK Kennel Club vond plaats in 1976. Aangezien alle Border Collies in het Verenigd Koninkrijk in die tijd bij de ISDS werden geregistreerd, hadden de nieuw geregistreerde KC-honden een dubbele registratie.

In 1995 werd de Border Collie erkend door de American Kennel Club (AKC). Hierbij werd de ras standaard gebaseerd op de KC-standaard van het Verenigd Koninkrijk. De AKC Border Collie ouderclub is de Border Collie Society of America (BCSA).

De ISDS en hun Amerikaanse tegenhanger, de American Border Collie Association (ABCA), werden opgericht om het ras als herdershond te verbeteren. Hun zorg was of is dat het fokken met een ander doel dan het verbeteren van het ras de herderscapaciteiten zal laten verwateren.

De ABCA heeft daarom dan ook verklaard dat elke ABCA geregistreerde hond automatisch door de ABCA zal worden uitgeschreven als hij een AKC conformatiekampioenschap behaalt, ongeacht zijn schapendrijfvermogen.

In Nederland kan een hond die bij de ISDS geregistreerd staat, ook gewoon bij de Nederlandse rasvereniging geregistreerd worden.

We hopen je met dit artikel uitgebreid te hebben geïnformeerd over de oorsprong en de geschiedenis van de Border Collie. Wanneer je dol bent op dit ras is deze informatie interessant, maar hij kan ook zeer goed van pas komen wanneer je een Border Collie wil aanschaffen. Border Collies zijn zeer goed ontwikkelde en intelligente honden, wat ook te halen is uit de achtergrond van het ras.


Dit vind je misschien ook interessant om te lezen

Is een Border Collie een goede keuze voor een nieuwe hondeneigenaar?

Is het drijfinstinct van de Border Collie een probleem?